In onze familie waren we nooit zo traditioneel en er waren geen verplichtingen. Het was wel gebruikelijk dat ik één van de kerstdagen bij mijn ouders doorbracht, maar meestal bracht ik de dagen door werkend aan een schilderij of met een vriendin. Elkaar cadeautjes geven was niet gebruikelijk. Toen ontmoette ik mijn Engelse partner, inmiddels mijn ex-partner, en kerst kreeg een geheel andere betekenis. Het werd een traditie met een feestelijk opgetuigde kerstboom. Weken voor de kerst kochten we kleine cadeautjes voor elkaar die we mooi inpakten voor onder de boom. 1e kerstdag werden deze het ontbijt geopend, altijd een heel speciaal moment. Mijn partner, een uitstekende kok, bereidde het eten, inclusief kalkoen met drie of vier groenten, ovengebakken krokante aardappels en de min of meer verplichtte Yorkshire pudding, een soort pannenkoekenbeslag op een ovenplaat of schaal ingesmeerd met zonnebloemolie in de oven gebakken. Daar zat ik dan met een gek, felgekleurd papieren puntmutsje op mijn hoofd, ook een Engelse traditie, en een zogenaamde Christmas cracker in mijn hand
waar we dan beiden aan trokken zodat hij kapotging met een knalletje en er een flauw cadeautje tevoorschijn kwam, bijvoorbeeld een mini kaartendek, een mini nietmachine, mini wasknijpers ... 2e Kerstdag werden de restjes van de kerstmaaltijd grof geprakt en opgewarmd in een beetje boter totdat er een krokant laagje ontstond, de voor Engelsen zo bekende bubble and squeak. Persoonlijk vind ik dit nog lekkerder dan de hoofd-kerst-maaltijd. Na een paar jaar in Nederland te hebben gewoond, vertrokken we naar Spanje. Onze kersttraditie werd voortgezet maar nu stond er een kleine plastic kerstboom in de hoek van de kamer opgetooid met goedkope kerstballen lichtjes. We hadden Engelse televisie in Spanje en brachten de avonden door vóór de televisie genietend Engelse stand up comedians of detective series. In de Spaanse straten was de kerstdecoratie in winkels minder aanwezig dan in Nederland en zeker minder dan in Engeland, maar een grote kerstboom op het plein en mooie kerstverlichting in de straten bracht ons zeker in kerstsfeer. Een dagtrip naar Malaga om de in Spanje zeer geprezen kerstverlichting te bewonderen stond ieder jaar op het menu. Kerst met mijn Engelse partner voelde altijd als echt kerst, maar hij werd mijn ex en enkele jaren later trouwde ik een Spaanse man en kreeg er gelijk een hele familie bij. We wonen in La Herradura, een klein kustdorpje in de Costa Tropical, aan een patio waar ook zijn tweelingzus, zijn moeder, zijn oudste zus en een nicht wonen. Kerst kreeg opnieuw een geheel andere betekenis toen ik de familietradities leerde kennen. 
Inmiddels ben ik al twaalf jaar een inwoner van Spanje, maar iets wat ik al die tijd niet heb kunnen begrijpen is waarom vrij veel Spanjaarden in Zuid Spanje niet aan verwarming doen en mijn ‘nieuwe familie’ is geen uitzondering. Ik hoor je denken... Costa Tropical, Zuid Spanje? “Het is maar een paar maanden koud” zegt mijn schoonzus. Ik weet wel beter, tja overdag, ook in de wintermaanden loopt de temperatuur vaker dan niet op tot boven de 20 graden, maar de nachten wordt het frisjes en als er een zeewind is kan het behoorlijk koud worden en het is meestal rond de 10 graden. De meeste oudere huizen zijn erop gebouwd om de zon buiten te houden, dus ook in de winter. Ons huis is daarvan een voorbeeld, we krijgen nooit zon! In de zomer is dit bijzonder prettig, maar in de winter worden de huizen erg koud. Ook al is het rond de twintig graden overdag, die warmte dringt niet meer door de dikke muren en de huizen zijn dus kouder binnen dan buiten. Truien, en vele lagen kleding worden uit de kast gehaald en velen dragen dan een ochtendjas over die lagen. Ook mijn schoonzussen en schoonmoeder. Veel gezinnen hebben een ronde eettafel met een tafelkleed tot op de grond en onder de tafel zit een rond kacheltje, of elektrisch of met een gasfles om de koude uit de botten te verwijderen. Droge huid met pijnlijke scheurtjes en een rode lopende neus lijkt hun niet te deren. Mijn spaanse familie is ook hier geen uitzondering. Mijn schoonmoeder, een kleine, een door ouderdom inmiddels flink gekrompen, ontzettend grappige en mentaal sterke 84 jarige vrouw, kan bijna niet lopen als ze de patio opwandelt in haar vier of vijf lagen jumpers en broeken met ochtendjas, om in de zon te zitten, zoals ze zelf zegt om haar ijskoude benen op te warmen. Ze gebruikt de verwarming onder de tafel alleen bij uitzondering, want ze is gewend aan een leven lang alles opzij leggen voor de kinderen, en niets voor zichzelf te houden, zelfs niet een beetje warmte... ze zou het niet anders willen en de december feestdagen maken daarin geen verschil. Spanje heeft geen tweede kerstdag en alleen kerstavond en kerstdag worden gevierd, samen met de familie. De familie van Miguel, mijn man, genieten het kerstdiner op kerstavond en de lunch op kerstdag samen en de spaanse traditie is garnalen, een heleboel garnalen en zo groot mogelijk, weinig bijgerechten en een keuze in verschillende zelfgemaakte taarten als toetje. Een gezellige sfeer creëren is niet iets waar ze mee bezig zijn. Ze doen niet aan een kerstboom of kerstversiering. Met een beetje geluk krijg je een plekje aan de ronde tafel met de verwarming eronder, de rest zit met dikke truien en vaak met de jas aan aan tafel. Dit mag de pret niet drukken en de garnalen en toetjes worden gulzig naar binnen gewerkt. Direct na het eten gaat iedereen weg, er is geen gewoonte om de rest van kerstavond of kerstdag samen door te brengen. Nadat ik drie van deze kerstfeesten heb mogen meemaken stelde ik voor om de familie traditie te breken. We wonen sinds 1,5 jaar in een gerenoveerd huis met een fantastische pellet-kachel met levende vlammen en heerlijke warmte wat een serieuze conditie van mij was om met mijn spaanse liefde te trouwen en samen in het huis te gaan wonen. Het kostte me wat overtuiging, maar nu is hij me dankbaar. Het huis is altijd aangenaam warm terwijl we de kachel slechts een paar uurtjes aanhebben iedere avond, dat is al genoeg. Kerstavond wordt nu bij ons gevierd, met een plastic kerstboom in de hoek van de kamer en kaarsjes op de tafel. Geen jassen aan en geen lopende neuzen en een hoop koken voor mij, maar dat is gelukkig mijn hobby. De visite brengt de toetjes mee, dus dat scheelt weer. De kerstlunch de volgende dag is nog steeds garnalen met de restjes van de maaltijd van kerstavond. En Oudejaarsavond? Volgens familietraditie brengen we die door in het huis van weer een andere zuster, in haar bijzonder koude huis. Ze heeft wel een grote open haard, maar die gebruikt ze nooit, ook niet met oud en nieuw. We zitten allemaal met de jas aan, een televisie in de hoek van de grote kamer staat aan, net iets te hard, met drukke praatprogrammas afgewisseld met muziek. De familie haalt herinneringen op aan grappige voorvallen uit het verleden en de maaltijd bestaat alweer uit garnalen, wat bijgerechten zoals een aardappelsalade, oven gebakken aardappels en zelfgemaakt aioli. Een grote ham gebraden in de oven is het belangrijkste gerecht, maar na het zien van teveel schattige biggetjes, koeien die willen worden geknuffeld en lammetjes, door veganisten gered van de slachtbank, die vrolijk rondhuppelen met een kleurig gebreid jasje aan op Facebook kan ik geen vlees meer eten, zelfs geen plakje salami. Om 12 uur proppen we allemaal 12 druiven in onze mond op de klokslagen van de laatste 12 seconden van het oude jaar. Na wat omhelzingen en beste wensen kusjes gaat iedereen weer weg … meestal naar huis, wij ook, om de vermoeidheid van een stressvolle kersttijd achter ons te laten en met het goede voornemen om dit nooit meer te doen! Maar zoals dat gaat met goede voornemens…!
Wil je op de hoogte worden gehouden van al mijn bezigheden, volg me dan op Facebook: https://www.facebook.com/RenartsBookWorld/
